इंदिरा गांधी यांची मराठीत माहिती | Indira Gandhi Inforamation In Marathi

इंदिरा गांधी यांची मराठीत माहिती | Indira Gandhi Inforamation In Marathi

इंदिरा गांधी, भारताच्या प्रतिष्ठित पंतप्रधानांपैकी एक, पूर्वीचे पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री यांच्या अकाली निधनानंतर त्यांनी स्थान स्वीकारले. त्या एक दिग्गज राजकारणी होत्या आणि त्यांना ‘आयर्न लेडी ऑफ इंडिया’ म्हणूनही ओळखले जाते. शैक्षणिक आणि राजकारणाच्या बाबतीत त्यांची पार्श्वभूमी उत्कृष्ट आहे. यासाठी, तिला आपल्या राष्ट्राची उभारणी आणि मजबूत बनवणाऱ्या सर्वात मजबूत पात्रांपैकी एक मानले गेले. राजकारणात आल्यावर तिला खूप भेदभावाला सामोरे जावे लागले कारण त्यावेळचा भारत लिंगाच्या सामाजिक कलंकांपासून मुक्त नव्हता. त्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अध्यक्षा होत्या, ज्याने भारताला बंधनातून मुक्त करण्यात स्तुत्य भूमिका बजावली होती. ब्रिटिश राजवटीचा. त्या भारताच्या पंतप्रधान झाल्या तेव्हा मातृपक्षाचे दोन तुकडे झाले. परिस्थिती प्रचंड अशांत होती पण त्यांनी आपला निर्धार दाखवला

इंदिरा गांधी यांची मराठीत माहिती | Indira Gandhi Inforamation In Marathi

सुरुवातीचे जीवन

स्वतंत्र भारताचे मंत्री (1947-64). त्यांचे आजोबा मोतीलाल नेहरू हे स्वातंत्र्य चळवळीच्या प्रणेत्यांपैकी एक होते आणि मोहनदास गांधी यांचे निकटचे सहकारी होते. त्यांनी प्रत्येकी एक वर्ष शांतीनिकेतनमधील विश्व-भारती विद्यापीठात आणि नंतर इंग्लंडमधील ऑक्सफर्ड विद्यापीठात शिक्षण घेतले. 1938 मध्ये त्यांनी काँग्रेस पक्षात प्रवेश केला.

इंदिरा नेहरू या जवाहरलाल नेहरूंचे एकुलते एक अपत्य होते, जे ब्रिटनपासून स्वातंत्र्य मिळवण्याच्या भारताच्या संघर्षातील प्रमुख व्यक्तींपैकी एक होते, शक्तिशाली आणि दीर्घकाळ वर्चस्व असलेल्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या सर्वोच्च नेत्या होत्या आणि त्या पहिल्या पंतप्रधान होत्या.1942 मध्ये त्यांनी पक्षाचे सहकारी सदस्य फिरोज गांधी यांच्याशी विवाह केला. या दाम्पत्याला संजय आणि राजीव अशी दोन मुले होती. तथापि, दोन्ही पालक त्यांच्या लग्नाचा बराचसा काळ एकमेकांपासून दुरावले होते. 1930 च्या मध्यात इंदिराजींच्या आईचे निधन झाले होते आणि त्यानंतर त्यांनी अनेकदा कार्यक्रमांसाठी तिच्या वडिलांची परिचारिका म्हणून काम केले आणि त्यांच्या प्रवासात त्यांच्यासोबत जात असे.

1947 मध्ये जेव्हा त्यांच्या वडिलांनी पदभार स्वीकारला तेव्हा कॉंग्रेस पक्ष सत्तेवर आला आणि गांधी 1955 मध्ये त्यांच्या कार्यकारिणीच्या सदस्य झाल्या. 1959 मध्ये त्यांची पक्षाच्या अध्यक्षपदासाठी मोठ्या प्रमाणावर निवड झाली. त्यांना 1964 मध्ये राज्यसभेचे सदस्य बनवण्यात आले आणि त्याच वर्षी लाल बहादूर शास्त्री – जे नेहरूंनंतर पंतप्रधान झाले होते – त्यांना त्यांच्या सरकारमध्ये माहिती आणि प्रसारण मंत्री म्हणून नियुक्त केले गेले.

पूर्ण नावइंदिरा फिरोज गांधी
जन्म19 नोव्हेंबर 1917
जन्म ठिकाणअलाहाबाद, आग्रा
पतीफिरोज गांधी
आई कमला नेहरू
वडील जवाहरलाल नेहरू
मुलेराजीव गांधी, संजय गांधी
राजकीय पक्षराजकीय पक्ष भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
पुरस्कार भारतरत्न पुरस्कार (1971)
बांगलादेश स्वातंत्र्य सन्मान (2011)
मृत्यू 31 ऑक्टोबर 1984

नेतृत्वासाठी संघर्ष

जानेवारी 1966 मध्ये शास्त्रींच्या आकस्मिक निधनानंतर, इंदिरा गांधींना काँग्रेस पक्षाच्या नेत्याचे नाव देण्यात आले – आणि अशा प्रकारे त्या पंतप्रधान देखील झाल्या – पक्षाच्या उजव्या आणि डाव्या पंखांमधील तडजोड. तथापि, त्यांच्या नेतृत्वाला माजी अर्थमंत्री मोरारजी देसाई यांच्या नेतृत्वाखालील पक्षाच्या उजव्या पक्षाकडून सतत आव्हान दिले गेले. त्यांनी 1967 च्या लोकसभा (भारतीय संसदेच्या खालच्या सभागृह) निवडणुकीत एक जागा जिंकली, परंतु काँग्रेस पक्षाला केवळ कमी बहुमत मिळू शकले आणि गांधींना देसाई यांना उपपंतप्रधान म्हणून स्वीकारावे लागले.

तथापि, पक्षांतर्गत तणाव वाढला आणि 1969 मध्ये देसाई आणि जुन्या गार्डच्या इतर सदस्यांनी त्यांना पक्षातून काढून टाकले. निर्भयपणे, गांधी, बहुसंख्य पक्षाच्या सदस्यांसह सामील झाले, त्यांनी त्यांच्याभोवती “नवीन” कॉंग्रेस पक्ष नावाचा एक नवीन गट तयार केला. 1971 च्या लोकसभा निवडणुकीत नवीन काँग्रेस गटाने पुराणमतवादी पक्षांच्या युतीवर जोरदार निवडणूक जिंकली. गांधींनी 1971 च्या उत्तरार्धात पाकिस्तानसोबतच्या अलिप्ततावादी संघर्षात पूर्व पाकिस्तान बांगलादेश चे जोरदार समर्थन केले आणि भारताच्या सशस्त्र दलांनी पाकिस्तानवर जलद आणि निर्णायक विजय मिळवला ज्यामुळे बांगलादेशची निर्मिती झाली. नवीन देशाला मान्यता देणार्‍या त्या पहिल्या सरकारी नेत्या ठरल्या.

इंदिरा गांधींचा मृत्यू

1980 च्या सुरुवातीच्या काळात इंदिरा गांधींना भारताच्या राजकीय अखंडतेला धोका होता. अनेक राज्यांनी केंद्र सरकारकडून मोठ्या प्रमाणात स्वातंत्र्य मागितले आणि पंजाब राज्यातील शीख फुटीरतावाद्यांनी स्वायत्त राज्याच्या मागणीसाठी हिंसाचाराचा वापर केला. 1982 मध्ये संत जर्नेलसिंग भिंद्रनवाले यांच्या नेतृत्वाखाली मोठ्या संख्येने शिखांनी अमृतसर येथील हरमंदिर साहिब (गोल्डन टेंपल) कॉम्प्लेक्स, शिखांचे सर्वात पवित्र मंदिर ताब्यात घेतले आणि मजबूत केले. सरकार आणि शीख यांच्यातील तणाव वाढला आणि जून 1984 मध्ये गांधींनी भारतीय सैन्याला आक्रमण करून फुटीरतावाद्यांना संकुलातून हुसकावून लावण्याचे आदेश दिले. या लढाईत मंदिरातील काही इमारतींचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले आणि किमान 450 शीख मारले गेले (शिखांच्या अंदाजानुसार मृतांची संख्या बरीच जास्त होती). पाच महिन्यांनंतर, अमृतसरमधील हल्ल्याचा बदला घेण्यासाठी त्यांच्याच दोन शीख अंगरक्षकांनी गोळ्या झाडून नवी दिल्लीतील त्यांच्या बागेत गांधींची हत्या केली. त्यांच्यानंतर त्यांचा मुलगा राजीव पंतप्रधान झाला, ज्यांनी 1989 पर्यंत काम केले.

हे नक्की वाचा –

Leave a Comment