रायगड किल्ल्याची माहिती मराठीत | Information about Raigad fort in Marathi

रायगड किल्ल्याची माहिती मराठीत , Information about Raigad fort in Marathi

नमस्कार मित्रांनो स्वागत आहे तुमचे आपल्या वेबसाईटवर मित्रांनो आज आपण या लेखात पाहणार आहोत रायगड किल्ल्याची माहिती मराठीत | Information about Raigad fort in Marathi या लेखात आपण पाहणार आहोत रायगड किल्ल्याचा इतिहास, किल्ल्याची रचना व या किल्ल्यावरील आकर्षक पाहण्या सारखी स्थळे, शिवाजी महाराजांनी हा किल्ला केव्हा मिळवला व या किल्ल्याचे रुपांतर कशाप्रकारे केले हे आपण या लेखात पाहणार आहोत. चला तर मग पाहूया रायगड किल्ल्याची माहिती.

रायगड किल्ल्याची माहिती मराठीत | Information about Raigad fort in Marathi

रायगड किल्ल्याची रचना

रायगड किल्ला रायगड जिल्ह्यांतर्गत येणाऱ्या महाड येथे सह्याद्रीच्या सुंदर डोंगररांगांवर स्थित आहे. किल्ला समुद्रसपाटीपासून 2,700 फूट किंवा 820 मीटर उंच आहे. किल्ल्याभोवती विलोभनीय दृश्य आहे आणि या सुंदर किल्ल्यावर ट्रेकिंगचा आनंद घेता येतो.

जमिनीपासून या किल्ल्यावर जाण्यासाठी तुम्हाला एकूण पायऱ्यांची संख्या 1737 आहे. तथापि, जर तुम्हाला तुमचा वेळ वाचवायचा असेल आणि या अनेक पायऱ्या चढण्यात तुम्हाला रस नसेल तर तुम्ही रोपवेच्या मदतीनेही या किल्ल्यावर पोहोचू शकता.

आतमध्ये शिवाजी महाराजांचा सुंदर वाडा आणि मुख्य अंगण आहे, त्यांचा काटा आजही येथे आहे. ही अंगणाची रचना ध्वनिशास्त्राच्या स्ट्रक्चरल डायनॅमिक्समध्ये तयार करण्यासाठी ओळखली जाते. लाकूड आणि दगडांनी सुंदर बनवलेले इतर अनेक कॉम्प्लेक्स आहेत.

हे दगडी पट्ट्यांमध्ये छप्पर केलेले आहेत आणि त्यांना मोठ्या खांबांनी आधार दिला आहे. आतील रचना पारंपारिक किल्ल्याच्या डिझाइनमध्ये चांगल्या प्रकारे बनवल्या आहेत. या किल्ल्यावर सुंदर बाग आहे. शिवरायांची त्यांच्या गळ्यामध्ये बसलेली सजीव मूर्ती येथे आढळते, ती दिसायला अतिशय शोभिवंत आहे.

त्यांच्या लाडक्या पाळीव प्राण्यांचा, वाघ्या नावाच्या कुत्र्याचा पुतळाही सापडतो. शिवाजी महाराजाना येथे दफन करण्यात आले आणि त्यांच्या मृत्यूनंतर एक समाधी बनवली आहे.

रायगड किल्ल्याची वास्तू


रायगड किल्ला प्रथम पारंपारिक निवासी किल्ला प्रकारात बांधला गेला. नंतर 17 व्या शतकात शिवाजी महाराजांनी त्याचे संरक्षणात्मक किल्ल्यामध्ये रूपांतर केले आणि भारतात सापडलेल्या मध्ययुगीन किल्ल्यांच्या स्थापत्य शैलीमध्ये आढळून आले. हा किल्ला महाराष्ट्रातील श्याद्री पर्वत रांगांच्या 820 मीटर उंचीवर बांधला आहे

रायगड किल्ल्याचा इतिहास

रायगड किल्ला शिवाजी महाराजांनी १६५६ मध्ये शेवटच्या मौर्य शासकाकडून ताब्यात घेतला. हे 1030 मध्ये बांधले गेले असे मानले जाते. याला पूर्वी रायरी किल्ला म्हणत.

शिवाजी महाराजांनी हा किल्ला घेतला तेव्हा त्याने एक विलक्षण बदल करून या किल्ल्यात अनेक नवीन संकुल बांधले. फेरबदलाचे काम संपल्यानंतर त्यांनी रायगड किल्ला असे नवे नाव ठेवले.

पुढे सन १६७४ सालापासून महाराज छत्रपती शिवाजींच्या राजवटीत हे क्षेत्र मराठवाडा राज्याची राजधानी बनले. हा किल्ला बहुतेक शतकांपासून ब्रिटीशांच्या आक्रमणाखाली होता आणि त्याच्या मजबूत तटबंदीमुळे अनेक वेळा अपयशी ठरला.

ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने शेवटी मोठ्या तोफांसह गोळीबार केला आणि 1818 मध्ये अंशतः नष्ट केले. इंग्रजांना या किल्ल्यावरून बहुतेक संपत्ती लुटण्यासाठी ओळखले जात असे. सध्या हे स्थळ महाराष्ट्र सरकारद्वारे संरक्षित स्मारक आहे.

रायगड किल्ल्यातील पाहण्यासारखी ठिकाणे

पाचाड येथील जिजामाता स्थान, खुबलाधा बुरुज, नाना दरवाजा, मशिदमोर्चा, चोरदिंडी, हत्ती तलाव, पालखी दरवाजा, हिरकणी बुरुज, वाघ दरवाजा, राणी वसा, हत्ती तलाव, गंगासागर तलाव, जगदीश्वर मंदिर.

छत्रपती शिवाजी महाराज समाधी

महाराजांची समाधी हे गडावरील मुख्य आकर्षण आहे. वाघ्या (शिवाजी महाराजांचा लाडका कुत्रा) यांची समाधीही तिथे आहे.

राणी वसा

सहा खोल्यांचा समावेश असलेला राणी वसाचा कक्ष शिवाजी महाराजांच्या मातोश्री राणी जिजाबाई यांनी वापरला होता. या चेंबरचा वापर मराठा राज्याच्या इतर राजेशाही महिलांनी देखील केला होता. इंग्रजांनी केलेल्या गोळीबारानंतर ही एकमेव कोठडी अबाधित आहे.

टकमक टोक

या किल्ल्याच्या पायथ्याशी खोल दरी आहे. फाशीच्या शिक्षेसाठी गुन्हेगारांना दरीत ढकलण्यासाठी त्याचा वापर केला जात होता. हे ठिकाण पण अतिशय आकर्षक आहे.

नगरखाना

हे बालेकिल्लाचे गेट म्हणून काम करते.राजाच्या दरबारी, रायगड किल्ल्याच्या आत मूळ सिंहासनाची प्रतिकृती आहे जी मुख्य दरवाजाच्या समोर आहे ज्याला नगरखाना दरवाजा म्हणतात. महाराजांच्या सिंहासनासमोर नगारखाना आहे.

महादरवाजा

महादरवाजा हा गडाचा मुख्य दरवाजा आहे. पाचाड गावातून येणारा हा मोठा दरवाजा आहे. या दरवाजाला दोन्ही बाजूंनी मजबूत तटबंदी आहे.

बाजार इमारत

हे ठिकाण नगरखान्याच्या शेजारी आहे ज्यात पूर्वी 22 दुकाने होती. आज ही इमारत जीर्ण झाली आहे.

रायगड किल्ल्यावर कसे जायचे

एसटी बसने महाडला सहज जाता येते. तेथून किल्ल्याच्या पायथ्याचे गाव – पाचाडपर्यंत जीपसारखी सशुल्क वाहने उपलब्ध आहेत. पुणे शहरापासून ते 132 किमी अंतरावर आहे.

पुण्याहून मार्ग
पुणे – कामशेत – खोपोली – सजगाव – रायगड.

हे नक्की वाचा :

Leave a Comment